Mersin Escort Konya Escort izmir escort
Ana Sayfa Sağlık 21 Şubat 2021 120 Görüntüleme

Asperger sendromu nedir, nasıl anlaşılır, belirtileri neler? Tedavisi var mı?

Asperger sendromu, otizm spektrum bozukluğu kümesindeki nöro-gelişimsel sıkıntılardan en hafif olanıdır. Beyindeki anomalilerden kaynaklanır lakin bu değişikliklere neyin sebep olduğu kesin olarak bilinmemektedir. Genetik faktörlerin ve çevresel toksinlerin sendromun gelişiminde tesirli olduğu sanılmaktadır.

En tipik belirtileri toplumsal etkileşimde zorluklar, tek bir obje yahut hususa saplantılı ilgi, sakar-koordine olmayan motor hareketler ve tekrarlanan rutinlerdir. Asperger sendromunun tedavisi yoktur lakin erken teşhis ve müdahale bir çocuğun toplumsal temaslar kurmasına, potansiyelini gerçekleştirmesine, iş-meslek sahibi olmasına yardımcı olabilir.

Asperger sendromu tanısı konan bireyler ekseriyetle olağan bir zekaya (hatta yüksek IQ’ya) sahiptir.

ASPERGER SENDROMU NEDİR?

Asperger sendromu, otizm spektrum bozuklukları olarak bilinen bir küme nörogelişimsel bozukluktan (çocuklukta başlayan beyin gelişimi sorunları) biridir ve spektrumun ölçülü ucunda kabul edilir. İsmini bu bozukluğu 1944’de otizmden bağımsız olarak tanımlayan Avusturyalı çocuk hekimi Dr. Hans Asperger’den almaktadır. Erkek çocuklarda kızlardan 5 kat daha sık görülen bu durum bilhassa toplumsal etkileşimi olumsuz istikamette etkilemektedir.

ASPERGER SENDROMU NEDENLERİ

Beyindeki değişiklikler Asperger sendromu semptomlarının birçoklarından sorumludur. Lakin bilim insanları bu değişikliklere neyin sebep olduğunu tam belirleyememektedir. Genetik faktörlerin ve kimyasallar yahut virüsler üzere çevresel toksinlere maruz kalmanın hastalığın gelişimine potansiyel katkı sağladığı düşünülmektedir. Öte yandan bu bozukluğun gelişiminde kızamık vb. aşıların hiçbir tesiri bulunmadığı kanıtlanmıştır.

ASPERGER SENDROMU BELİRTİLERİ

* Toplumsal farkındalık eksikliği

* Sosyalleşmede/arkadaş edinmede ilgi eksikliği

* Arkadaşlıklar kurma ve sürdürmede zorluk

* Diğerlerinin fikirlerini ve hislerini anlayamamak (empati kuramamak)

* Göz temasından kaçınmak yahut çok dikkatlice bakmak

* Yüz tabirleri ve mimik kullanma eksikliği ya da abartılı mimiklerin kullanılması

* Beden lisanını anlayamama

* Kişilerarası sonlara uymama; mahremiyet algısının gelişmemesi

* Seslere, dokunmaya, kokulara, tatlara yahut görsel uyaranlara çok hassasiyet

* Ritüellere yahut rutine çok bağlılık

* El çırpma ya da kol sallama üzere tekrarlanan motor davranışlar

* Sakarlık yahut koordine olmaya motor hareketler

* Dinozorlar yahut elektrikli süpürge üzere yalnızca birkaç mevzuya gösterilen takıntılı ilgi

* İroni ya da alay üzere ince bir lisan kullanımını anlamada zahmet çekmek

* Ses tonunu ayarlamada zorlanma (örneğin; yüksek sesle yahut çok süratli konuşurken apansız alçak sesle yahut yavaş konuşma gibi)

* Sistemsiz konuşma yahut konuşmayı kendi ilgi alanına yönlendirme; başka tarafın konuştuğu bahse odaklanamama

Bu belirtilerden bilhassa sosyal-davranışsal belirtiler bebeklikte başlayabilir lakin bu farklılıkların tanımlanması zordur ve olağandışı olarak algılanmayabilir yahut öteki bir durumla kontaklı olduğu düşünülebilir. Bu nedenle Asperger sendromu hadiseleri çoklukla 4-11 yaş aralığında saptanabilir. Asperger sendromuna dikkat eksikliği ve hiperaktivite, anksiyete, depresyon, yıkıcı davranış bozuklukları ya da öteki ruh hali bozuklukları üzere kimi psikiyatrik problemler eşlik edebilir.

ASPERGER SENDROMU SINIFLANDIRMASI

Asperger sendromu, doğuştan gelen yahut hayatın birinci 3-4 yılında ortaya çıkan karmaşık nörogelişimsel bozuklukları söz eden otizm spektrum bozuklukları kümesinin (ASD) en ölçülü ucu kabul edilir. Bir diğer deyişle klasik otizmin en hafif formudur. Başka ASD’ler;

* Klasik otizm
* Rett sendromu
* Çocukluk çağı parçalayıcı bozukluğu
* Atipik otizm (başka türlü isimlendirilemeyen yaygın gelişimsel bozukluk) biçimidir.

Asperger sendromu kendi içinde ayrıyeten sınıflandırılmaz, yalnızca sendroma eşlik edebilen psikyatrik meseleye bağlı olarak çocuğun günlük hayatına daha çok ya da daha az yansıyabilir. Asperger sendromu 2003 yılında otizmin tiplerinden biri olarak kabul edilip otizm spektrum bozukluklarından biri olarak tanımlanmıştır.

ASPERGER SENDROMU TEŞHİSİ

Ekseriyetle 4-11 yaşlarında barizleşen Asperger sendromunu direkt tespit edebilecek bir test yoktur. Duruma nazaran bu bozuklukla misal belirtilere sahip fizikî rahatsızlıkları araştırmak için öncelikle kan testleri ve röntgen çekimleri yapılabilir. Şayet fizikî bir sorun kelam konusu değilse çocuk, psikyatrist ve-veya psikolog üzere çocuk gelişim bozukluklarında uzman bireylere yönlendirilebilir.

Uzmanlar öncelikle ebeveynlerin ve çocuk okula gidiyorsa öğretmenlerin müşahedelerini öğrenmek isteyebilir. Bu nedenle sağlıklı bilgi transferi için bu müşahedelerin not alınması son derece kıymetlidir. Uzmanlar datalar doğrultusunda çocuğu farklı ortamlarda gözlemleyip kıymetlendirme testleri yapabilir. Bu testlerde çocuğun;

* Toplumsal ve duygusal yetenekleri
* Bağlantı maharetleri
* Öğrenme maharetleri
* Hareket hünerleri
* Ve özel ilgi alanları ölçülür.

Asperger sendromu teşhisine yönelik özel testler olmadığından ve şahıstan şahsa ve her yaş devrinde farklılık gösterebildiğinden teşhis koymak zordur. Hatta yanlış (örneğin yalnızca dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi) teşhiste bulunma riski vardır. Bu türlü bir mümkünlüğü ortadan kaldırmak ve tanıyı mutlaklaştırmak için çocuğun farklı uzmanlarca tekrar kıymetlendirilmesi gerekebilir.

Bazen beşerler yetişkin olana kadar Asperger sendromuna sahip olduğu anlaşılamayabilir. Üstelik yetişkinlerde teşhis koymak daha da zordur. Bu nedenle Asperger sendromuna dair belirtiler ciddiye alınmalı, durumu kabullenmeyip görmezden gelerek erken teşhis imkanı engellenmemelidir. Unutulmamalıdır erken müdahale büyük kıymet kazandığından erken teşhisle büyük bir ilerleme sağlanabilir.

ASPERGER SENDROMU TEDAVİSİ

Asperger sendromunun tedavisi yoktur ve hayat uzunluğu devam eder. Sendromun semptomlarını iyileştirmeye yönelik birçok terapi uygulanabilir. Çocuğun yaşına ve gereksinimlerine uygun davranışsal ve eğitimsel müdahale çeşitleri seçilir. Bilhassa Aspergerli çocuğun problemli olduğu alanlarda çalışılır. Bu nedenle bu prosedürlerin hepsi uygulanmayabilir. Her terapinin uzmanı da farklıdır. Esas terapiler şunlardır:

* Toplumsal biliş farkındalığı eğitimi: Konuşma maharetlerini ve toplumsal ipuçlarını anlamaya yardımcı olabilir.

* Konuşma ve lisan terapisi: Lisanın soyut sözlerini, niyetini söz etme yollarını, ses denetimini vb. öğretmeye yardımcı olabilir.

* Mesleksel terapi: Hünerleri desteklenir, tertip ve uyum yetisi geliştirilir, bir tertipte çalışma sistemleri kavratılır.

* Bilişsel davranışçı terapi: Dert ve öteki ferdî zorlukların giderilmesine yardımcı olabilir.

* Fizik tedavi: Motor uyum ve algısal bütünlüğü sağlamaya yöneliktir. Bu tedavilere ne kadar erken başlanırsa tesiri o kadar yüksek olacaktır. Asperger sendromunu kimliğinin bir kesimi kabul ederek mesleksel başarılara imza atan birçok birey vardır.

ASPERGER SENDROMU İLAÇLARI

Asperger sendromunda psikiyatrik ilaçlar ekseriyetle problemli davranışları (semptomları) tedavi etmek için kullanılır. Bu ilaçların kimileri şunlardır:

* Sonluluğu azaltmak ve sakinleştirmek için aripiprazol (abilify)

* Hiperaktiviteyi azaltmak için guanfacine (tenex), olanzapin (zyprexa) ve naltrekson (ReVia)

* Tekrarlayan davranışları azaltmak için seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI)

* Ajitasyon (nöbetler, sistemsiz hareketler vb.) ve uykusuzluğu azaltmak için risperidon (Risperdal Consta)

* Telaş, depresyon ve dikkat eksikliğine yönelik ilaçlar da reçete edilebilir.

Aspergerli çocuklara uygulanan terapilerin devamlılığı ve tutarlılığı için anne-babalara eğitim almaları önerilir. Ebeveynlere çoklukla terapi de sağlanır. Ebeveyn eğitimi, Asperger sendromlu bir çocuğun yetiştirilmesindeki zorluklarla başa çıkmanıza yardımcı olabilir.

ASPERGER SENDROMLU ÇOCUKLARIN EĞİTİMİ

Asperger sendromlu çocuklar okulun birinci periyotlarında uygulanan ezber tekniğinde son derece başarılı olabilirler. Yaş arttıkça değişen eğitim düzeyine uyumlanmada; okuduklarını anlayıp ödev yapmada zorluk yaşayabilirler. Bu usul çocuklara yönelik devlet yahut özel eğitim kurumları vardır. Lakin birtakım durumlar dışında özel eğitim takviyesi koşul değildir. Aspergerli çocuklar öğretmen-terapist ve ebeveyn işbirliğiyle çocuklarını olağan okullarda okutabilirler.

Günümüzde bu alanda uzman psikyatrist-psikologların birden fazla Asperger sendromunun kendine has armağanlarını ve olumlu taraflarını vurgulamaktadır. Farklı bir niyet biçimini temsil ettiği düşünülür. Asperger sendromlu şahısların olumlu özellikleri birçok meslek için yararlı olarak tanımlanmıştır ve şunları içerir:

* Ayrıntılara odaklanma yeteneğinin artması

* Oburlarının görüşleri tarafından engellenmeden muhakkak ilgi alanlarına sebat etme kapasitesi

* Bağımsız çalışabilme mahareti

* Öbürleri tarafından kaçırılabilecek kalıpların tanınması

* Özgün bir niyet stili

Aspergerli bir mühendis, müellif ve profesör olan Dr. Temple Grandin, sendromunun semptomlarını avantaja dönüştürebilenlere somut bir örnektir. Hayatı ve kıssası 2010’da birinci sefer yayınlanan bir sinemada gösterilmiştir.

Tesirli bir yardımla Aspergerli çocuklar semptomlarıyla baş etmeyi öğrenebilirler lakin tekrar de toplumsal durumları ve ferdî ilgileri güç bulabilirler. Aspergerli yetişkinlerin birçok, bağımsız bir hayat sürdürmek için teşvik ve ahlaki dayanağa gereksinim duymaya devam etmelerine karşın genel işlerde başarılı bir halde çalışabilmekte ve birçok bağımsız yaşayabilmektedir.

ASPERGER SENDROMU OTİZM MİDİR?

Asperger sendromu ile otizm ortasında çok kıymetli farklılıklar bulunur.

* Asperger sendromu çoklukla 4-11 yaş ortasında görülür; bebeklik devri son derece olağandır. Lakin otizm hayatın birinci 3 yılında ortaya çıkar.

* Aspergerli çocukların lisan gelişimi olağandır lakin öbür çocuklara göre konuşmaya geç başlayabilirler. Otizmli çocuklarda ise konuşma geriliği (dil gelişimi ya da kullanımında bozukluk) gözlenir.

* Asperger sendromlular otistiklere göre daha konuşkanlardır. Bilhassa ilgi alanlarında çok konuşkan olurlar.

* Aspergerli çocuklar toplumsal uyumsuzluklarının şuurundadır lakin otizmli çocuklar bunun farkında değildirler.

* Asperger sendromlu çocuklarda lisan ve bilişsel gelişimi otizmin bilakis ekseriyetle olağandır.

* Aspergerli çocukların zekâları olağandır fakat otizmde zekâ geriliği (% 50-70) kelam konusu olabilir.

Tipik olarak güçlü sözel lisan hünerleri ve entelektüel yetenek, Asperger sendromunu başka otizm biçimlerinden ayırt eder.

ASPERGER SENDROMU VE ZEKA GERİLİĞİ

Asperger sendromlu çocukların zeka seviyesi olağandır hatta birden fazla olayda IQ düzeyinin yüksek olduğu gözlenmiştir. Ayrıyeten müzik ve görsel hafıza üzere üstün yeteneklere sahip olabilirler. Örneğin Mozart, Albert Einstein, Benjamin Franklin üzere birçok tarihî figürün Asperger sendromu olabileceği öne sürülmüştür.

Saplantılı ilgi alanları ve muhakkak mevzulardaki ayrıntılı bilgileri nedeniyle Asperger sendromlu çocuklara ‘küçük profesörler’ denilir.

ASPERGER SENDROMLU ÇOCUĞU OLAN AİLELERE TEKLİFLER

* Çocuğunuza toplumsal ortamlara dahil olabilmesi için kimi pratik maharetler ve konuşma taktikleri öğretin. Örneğin parkta oynayan çocuklara, “Ben de oynayabilir miyim?” diye sormasını teşvik edebilirsiniz.

* Çocuğunuzu, öteki çocukların ne yaptıklarına bakmaya teşvik edin. Bu halde çocuk gerekli toplumsal anlayışa sahip olmasa da davranışları kopyalayarak muhakkak durumlarda nasıl davranması gerektiğini kestirebilir. (Asperger sendromlu birçok başarılı yetişkin, oburlarının aşikâr durumlarda neler yaptığını izleyerek ve taklit ederek toplumsal marifetlerini öğrendiklerini bildirmiştir)

* Toplumsal hikaye tekniğini kullanarak çocuğunuza bir toplumsal ortamda nasıl davranması gerektiğini öğretebilirsiniz. Toplumsal hikaye temel toplumsal bilgileri içeren rutin bir olayın detaylı açıklamasıdır. Örneğin okula gidince sınıfına girmek, sınıf arkadaşlarına günaydın demek, palto vb. çıkartıp asmak, yerine oturmak, defterini kalemini hazırlamak vb. meskende temsilen uygulayabilirsiniz.

* Göz temasının değerini öğretin. Aspergerli çocuklar diğerleriyle göz teması kurmaya karşı koyabilirler. Göz teması konutta modellenebilen ve uygulanabilen bir maharettir.
Çocuğunuz uygun toplumsal marifetleri kullandığında doğal olarak ortaya çıkan durumları pekiştirin. Örneğin “Kardeşlerine çok yardımcı oluyorsun” ya da “Çok niyetli bir davranışta bulundun” üzere.

* Her ne kadar empati kurmada zorlansalar da ferdî his ve niyetlerinizi çocuğunuzla konuşun. Çok sevindiğinizde, “Bak çok sevindim” ya da korktuğunuzda hislerinizi konuşmak faydalı olabilir. Böylelikle bu hisleri modelleyebilirler.

* Metafor ve konuşma biçimlerini öğretin. Örneğin, “Gülmekten yerlere yattım” üzere baş karıştırıcı tabirlerin manasını farklı ve baş karıştırıcı bulsa da öğrenebilirler.

* Çocuğunuza başı karıştığında yahut isteneni anlamadığında kullanması için bir ‘güvenlik ifadesi’ öğretin. Örneğin, “Ne demek istediğini anlamadım” yahut “Şimdi ne yapacağımdan emin değilim” üzere. Bu söz kullanımı çocuğunuzun neler olduğunu anlamadığı vakit hissedeceği tasayı azaltmaya yardımcı olabilir.

Karar

cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halıs cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı cami halısı hack forum warez forum gaziantep escort gaziantep escort beylikdüzü escort
hack forum forum bahis onwin fethiye escort infoisrael.net casino siteleri deneme bonusu veren siteler meritking meritking izmit escort Ataşehir escort ankara escort bostancı escort kadıköy escort slot siteleri Casibom Casibom Casibom Casibom CasiBom deneme bonusu veren siteler deneme bonusu veren siteler hack forum hack forum hack forum hack forum hack forum